"Ondernemen in een coöperatie is een feestje!"

Een sociale coöperatie in jouw gemeente? De do’s and don’ts!

Een sociale coöperatie in jouw gemeente? De do’s and don’ts!

Sinds 2013 zet Cordaid zich actief in om armoede en sociale uitsluiting in Nederland tegen te gaan. Middels het programma Coöperatief Ondernemen in Nederland helpen wij gemeenten en maatschappelijke initiatieven bij de oprichting en begeleiding van sociale coöperaties. Toen Cordaid met dit project begon was nog veel onduidelijk: welke regels moeten gehanteerd worden, welke afspraken maak je met de gemeenten en hoe kan je het beste deelnemers begeleiden? Nu, vier jaar en 19 sociale coöperaties verder, hebben we hierop de eerste antwoorden.

Drie pijlers

“Deelnemers, begeleiding en de gemeente zijn drie entiteiten die betrokken zijn bij een succesvolle coöperatie,” aldus Lennert de Vries, bedrijfskundig adviseur van Cordaid. Allereerst de leden: “Een coöperatie valt of staat bij de leden. Het is belangrijk dat zij gemotiveerd zijn om te investeren in persoonlijke ontwikkeling en om samen een succes maken van de bedrijven onder de coöperatie. Hierdoor kan een bloeiende en bruisende sociale coöperatie met duurzaam karakter ontstaan.”

Daarnaast hebben de ondernemers steun nodig vanuit de gemeente. “Voor het succes van de coöperatie is het belangrijk dat de gemeente de deelnemers vertrouwen geeft, maar ook dat er goede afspraken gemaakt worden,” beargumenteert Mieke van Tilburg, programmamanager van het programma Coöperatief Ondernemen. Ook speelt de gemeente een belangrijke rol in de ledenwerving. Potentiële kandidaten kunnen door de gemeente worden doorverwezen naar de sociale coöperatie.

De derde pijler beslaat de begeleiding van individuele bedrijven en de coöperatie in zijn geheel. “Een goede begeleider vergroot de kans op succes, de deelnemers kunnen zich hierdoor beter focussen op het ondernemen,” stelt Marten Tjaart Raadsveld, tevens bedrijfskundig adviseur van het programma.

Do’s

Vanuit de praktijk zien wij een aantal punten naar voren komen die een positieve bijdrage hebben op het succes van de coöperatie:

1) Geef vertrouwen:

Naast het maken van de noodzakelijke afspraken is het belangrijk dat de gemeente het initiatief moreel steunt. Zo hebben de gemeenten Zoetermeer en Eindhoven actief gezocht naar huisvesting voor de coöperatie, is er in Breda een klantmanager die beoordeelt of bijstandsgerechtigden in aanmerking kunnen komen voor coöperatief ondernemen en heeft de gemeente Venlo een subsidie gegeven zodat de coöperatie de nodige investeringen kon doen en van start kon gaan.

2) Bespreek doelen met de deelnemers:

Het is belangrijk om met de deelnemers in gesprek te gaan. Wat zijn hun drijfveren om te ondernemen en welke hindernissen moeten eerst overwonnen worden? Veel ondernemers kampen met schulden, fysieke of psychische klachten die ervoor zorgen dat zij zich niet volledig kunnen focussen op het ondernemen. Door met hen in gesprek te gaan, doelen en concrete acties af te spreken wordt de kans op succes vergroot.

3) Lokale begeleiding:

Lokale begeleiding is belangrijk. Een ex-ondernemer met een groot lokaal netwerk kan een goede impuls zijn voor de coöperatie. Het helpt als deelnemers, initiatiefnemers en gemeenten zich actief inzetten om goede begeleiding te vinden.

Don’ts

Naast factoren die een positief effect op de coöperatie hebben, zijn er ook punten die vermeden moeten worden:

1) Te groot beginnen:

Een coöperatie beginnen met meer dan twintig leden en de prognose om €30.000.- winst te draaien in het eerste jaar? Vergeet het maar! Voordat de coöperatie kan groeien is het belangrijk dat er een solide basis is. Een groep van zeven tot tien ondernemers, een realistisch businessplan en een klein startkapitaal is voldoende. Als de coöperatie eenmaal staat en de leden een bescheiden winst draaien, dan pas kan er nagedacht worden over uitbreiding.

2) Slechte groepsdynamiek:

In een coöperatie zijn de leden de baas. Beslissingen worden in overleg genomen en de strategie wordt samen bedacht. Leden moeten daarom vertrouwen in elkaar hebben. Een goede groepsdynamiek is hierbij essentieel. De begeleiding en de gemeente dienen ruim de tijd te nemen om een goede band tussen de leden op te bouwen. Bij coöperatie De Blauwe Paraplu in Amersfoort ondersteunen de ondernemers elkaar. Zo heeft de grafisch ontwerper voor de andere ondernemers een logo ontworpen.

Wisselwerking

Om tot het beste resultaat te komen en een succesvolle coöperatie op te starten is het belangrijk dat er een goede wisselwerking is tussen de drie pijlers: gemeenten, deelnemers en begeleiding. Per coöperatie en per gemeente kan deze wisselwerking verschillen. “Het is belangrijk dat er voor een vorm gekozen wordt waarin deelnemers, ambtenaren en begeleiders zich prettig voelen. Spreek open met elkaar over problemen en identificeer knelpunten,” aldus Mieke van Tilburg. “Dat alles zal bijdragen aan een goede verstandhouding en een succesvolle coöperatie."