"Ondernemen in een coöperatie is een feestje!"

De sociale coöperatie helpt bij het opbouwen van een nieuw bestaan

De sociale coöperatie helpt bij het opbouwen van een nieuw bestaan

Het is 2014 als de succesvolle ondernemer Ziad (37 jaar) vanuit Syrië naar Nederland vlucht. Samen met zijn jongste zoon maakt hij de barre tocht langs de vele obstakels. Bij iedere hindernis die ze samen overwinnen, laten ze het thuisland verder achter zich. Het huis in Syrië, zijn eigen opgezette sportschool en winkelcentrum, maar vooral zijn vrouw en oudste zoon. Eenmaal aangekomen in Nederland verblijven Ziad en zijn zoon in verschillende asielzoekerscentra. De dagen zijn lang en zijn gedachten dwalen steeds af naar zijn vrouw en zoon die op dat moment in Egypte zijn: “Ik vroeg me continu af hoe het met ze ging”. Toch houdt Ziad het moreel hoog en besteedt hij zijn tijd goed. Hij leest veel en probeert zichzelf de Nederlandse taal eigen te maken. Na een jaar wijst de Nederlandse regering hem een huis aan in Eindhoven. De eerste horde is daarmee overwonnen,  maar hoe bouw je een nieuw bestaan op?

Aankomst in Eindhoven

Eenmaal aangekomen in de Eindhovense wijk De Barrier komt Ziad in contact met stichting Ik Wil. Deze stichting heeft als doel een inclusieve wijk te realiseren waarin iedereen mee kan doen. Zo kunnen mensen er Nederlands of juist Arabisch leren, worden er breilessen gegeven of steken mensen de handen uit de mouwen in de werkplaats. Ziad’s ondernemershart begint sneller te kloppen en hij besluit zich actief in te zetten. Hij volgt drie cursussen Nederlands en stelt doelen op. Zijn droom is om ook in Nederland een onderneming op te zetten, een supermarkt, restaurant of een dierenwinkel. “Het maakt me niet uit, als ik maar kan ondernemen.”

In de wijk De Barrier ontmoet Ziad meer Syriërs die met dezelfde problemen als hij  worstelen. “In Syrië is bijna iedereen ondernemer, veel mensen hebben daar een eigen bedrijfje. Als ik aan Nederlanders moet uitleggen wat ik vroeger heb gedaan begrijpen veel mensen me niet. Ik had daar een goedlopende sportschool, een winkelcentrum, bouwbedrijf, autobedrijf en nog veel meer.” Het blijkt een te grote stap te zijn om in Nederland een onderneming op te zetten. De vele regels, verzekeringen en belastingen gooien roet in het eten. Kartrekker van stichting Ik Wil, Stephan Pauly, is het met Ziad eens: “Veel mensen uit Syrië hebben een passie voor ondernemen, in Nederland kunnen zij deze passie niet kwijt. Dat is voor hen erg frustrerend.”

Sociale coöperatie Ik Wil

Samen met de Syriërs uit de wijk gaan Stephan en Ziad op onderzoek uit. “Het zou toch mogelijk moeten zijn om een kleinschalige onderneming te beginnen?” Na vele gesprekken komen zij uiteindelijk uit bij Cordaid. Een Nederlandse NGO die al meer dan 100 jaar mensen in de meest moeilijke gebieden en omstandigheden helpt om kansen te creëren. Dit doen zij vanuit een diepe overtuiging, geworteld in de katholieke sociale leer. Echter, Cordaid opereert niet alleen in fragiele gebieden. Ook in Nederland heeft de organisatie een programma om mensen in armoede te ondersteunen: sociaal coöperatief ondernemen.

Het programma richt zich op mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, die moeilijk aan een baan komen maar wel passie en talent hebben om te ondernemen. Het idee is dat zij zichzelf verenigen in een sociale coöperatie. Zij onderzoeken wat de mogelijkheden zijn, ondersteunen elkaar en gaan uitdagingen aan. Coöperatieleden starten gezamenlijk een onderneming, of ieder start een eigen bedrijfje binnen een coöperatief verband, waarmee er diensten aangeboden worden aan mensen uit de buurt, stad of regio. De deelnemers richten zich op de activiteiten waar zij goed in zijn, terwijl de coöperatie ondersteunt bij zaken als administratie, inkoop en huisvesting.

Alvorens de coöperatie kan worden opgericht is er afstemming nodig. Potentiële leden met een uitkering moeten toestemming krijgen van de gemeente om een bedrijf op te zetten binnen de sociale coöperatie, leden moeten geworven worden en er moeten afspraken gemaakt worden met Cordaid over de adviesrol. Na enkele maanden is het zover, op 2 januari 2017 wordt de sociale coöperatie Ik Wil officieel opgericht. Na de festiviteiten rondom de opening beginnen de ondernemers met goede moed aan hun project.

Sociale coöperaties

De sociale coöperatie in Eindhoven staat niet op zichzelf. In meer dan 15 Nederlandse gemeenten zijn coöperaties opgericht die mensen met een lange afstand tot de arbeidsmarkt begeleiden naar werk of zelfstandig ondernemerschap. Al deze coöperaties hebben waarden die overeenkomen met de basisprincipes van het katholieke geloof.

Zo komt de kernwaarde solidariteit meerdere keren terug. De ondernemers in de coöperatie ondersteunen elkaar. Zij komen wekelijks bij elkaar, praten over hun problemen en proberen elkaar tips te geven om hun onderneming te versterken. Daarnaast is het interessant om te zien dat de ondernemers, hun diensten onderling uitwisselen. Een goed voorbeeld hiervan is coöperatie de Blauwe Paraplu in Amersfoort. De grafisch vormgever heeft voor elke ondernemer in de coöperatie een logo ontworpen. Een ander aspect waaraan de coöperatie bijdraagt is menselijke waardigheid. De coöperatie stelt mensen in staat verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen integratie en geeft hen de vrijheid om keuzes te maken. De stem van ieder lid telt even zwaar mee, waardoor onderhandelt moeten worden over het pad dat de coöperatie in gaat slaan. Tot slot helpt de coöperatie bij het creëren van een inclusieve buurt of wijk. Veelal worden er activiteiten in de buurt georganiseerd of kunnen belangstellende langskomen voor een kop koffie en een praatje.

Kortom, de sociale coöperatie is niet zomaar een beleidsinstrument om mensen met een lange afstand tot de arbeidsmarkt weer te laten re-integreren in de maatschappij. Het concept past naadloos bij de huidige tijdsgeest van de participatiemaatschappij, waarin steeds meer taken aan de burger worden overgelaten. De coöperatie daagt mensen uit om zelf verantwoordelijkheid te nemen en samen te werken. Daarnaast helpt het nieuwe Nederlanders om een bestaan op te bouwen. Mensen zoals Ziad zijn erg gebaad bij initiatieven die hen de mogelijkheid geven om zichzelf te kunnen ontplooien. Om hun eigen weg te vinden. De sociale coöperatie draagt zijn steentje bij aan een inclusiever en mooier Nederland.

Bezoek de website van Ik Wil: http://www.stichtingikwil.nl/

Geïnteresseerd in coöperatief ondernemen? Bezoek een van de open dagen! Voor meer informatie: www.ondernemenmeteenuitkering.nl